Herriaren arima
1952-2005

ERAKUSKETA

2005eko abenduaren 16tik 2006ko urtarrilaren 15era

Aldizkariaren ale berezia ikusi (PDF, 8.4 Mb)

Eibar aldizkaritik aukeratutako artikulu batzuk

Eibar aldizkariaren azkenengo aleak sarean

Eibar aldizkariak 52. urteurrena betetzen du eta bere omenez abenduaren 16tik urtarrilaren 15era "Eibar: herriaren arima" erakusketa antolatuko da Portalean. Erakusketa honek Pedro Celayak sortutako aldizkariak urte hauetan zehar izandako ibilbidea ezagutzeko aukera paregabea eskeiniko die eibartarrei eta baita kanpotik datozen bisitariei ere.

1952ko irailean argitaratu zen lehen aldiz; parrokiako berripaper legez. Eta Pedro Zelaiak garbi utzi zuen lehen ale hartan bere asmoa: "Procurara responder a su título EIBAR, abarcando en su contenido diversas facetas de la vida eibarresa y buscando su sabor local".

1955eko urrikoa izan zen azken "boletin parroquial"a. Hurrengo urtean, 1956ko martxoan, II. aroari ekin zion Zelaiak: aldizkaria itxuraz aldatuta agertzen zaigu, fondo gorri dotore batekin, tipografia berriarekin. Parrokiako orri izateari utzi eta "revista de un pueblo" izatera pasatu zen. Bigarren sasoi horretan ez dugu Don Pedro bakarrean ikusiko idazten: Juan San Martin, Urreta, Tomas Echaluce, Cleto Unzueta eta beste idazle entzutetsu asko sarritan agertuko dira haren ondoan. II. aro horretan aldizkariaren 358 ale kaleratu ziren 1956ko martxotik 1994ko urtarrilera arte.

Pedro Zelaiaren azken aldizkaria, 1994ko otsailakoa izan zen; urte hartan hil zen, apirilaren 5ean, eta ale berezi bat azaldu zen "II. Epoca-Año 42- último número" datua ematen. Ale berezi horretan Jose Mari Kruzeta agertzen da koordinatzaile gisa eta erredakzio-kontseilukide hauek ditu alboan: Jesús San Miguel, Maria Angeles Zulaika, Pepe Txikiena, Tomas Zubizarreta.

Hurrengo aleak, 94ko Arratietakoak, Eibar errebistaren III. aroari ireki zion bidea. Jose Mari Kruzetak jende asko jarri zuen lanean: Amatiño, Ramiro Larrañaga, Markina, Silbia Hernández... Argazki-galeriak sasoi hartakoak dira. Jose Mari Kruzeta 2002ko urriaren 15ean zendu zen eta Margarita Olañetak hartu zuen aldizkariaren zuzendaritza 2003ko lehen alean erredakzio-kontseiluan Jorge Kruzeta, Jose Antonio Rementeria, Jesús Gutierrez, Jose Luis Gorostegui eta Antxon Narbaizan sartuta eta Zabaleta, San Miguel, Zulaica, Pepe Txikiena, Tomas Zubizarreta, Jesus Mari Agirre, Joxin Agirre eta Fernando Etxeberria lankideen laguntzarekin.

Aldizkariaren 2005eko ale bereziak, "Eibar, herriaren arima (1952-2005)"_Eibar delakoak, (69-bis zenbakiduna) lehen aldiz darama hemendik aurrera aldizkariarena izango den ISSN zenbakia, 1885-5946 zenbakia alegia. Eibar aldizkariak sekula ez du etenik izan, sekula ez da geratu argitaratu gabe.

Eibar: aldaketa sakonak 52 urteko ibilbidean

Duela 50 urte EIBAR potentzia industrial txiki bat zen. Orbea eta Alfa punta-puntan zeuden, harma fabrikek ospe handia zuten eta zientoka taller txiki zegoen han eta hemen. Andrazkoek berriz, etxea eta familia zaintzen zituzten. Baserrietan ez zegoen asfaltodun biderik eta honenbestez, baserritarrak astoz etortzen ziren merkatu plazara. Makina bat asto arrantza entzuten zen bazterretan.

Berrogeitamar urte geroago, gauzak zeharo aldatu dira Eibarren. Gure herria industriatik urrundu da eta zerbitzu sektorera jo du. Orain mezkita musulman bat ere badaukagu, eskailera mekanikoak daude Untzagatik Urkira igotzeko eta gazteen artean oso arruntak dira tatuaiak eta piercingak. Emakumeek lortu dituzten aurrerapenak ilustratzeko berriz, nahikoa da bi adibide aipatzea: Nuria Lopez de Gereñu eta Leire Ereño. Nuria, garraio sailburua da eta Leire, Gipuzkoako Batzar nagusietako presidentea.

Azken mende erdi honetan gertatu den eboluzioa oso sakona izan da eta EIBAR aldizkariak ahalegin zintzoa egin du horren guztiaren berri emateko. Izan ere, aldizkari hau eibartarren kezka, sentimendu eta pentsamenduen notario izateko borondatearekin jaio zen.

Don Pedro Celayak jarri zuen abian aldizkaria. Berrogeitamarreko hamarkadan, Don Pedro Celaya gauza batez ohartu zen. Eibar modernizazio prozesu batean murgilduta zegoela eta honenbestez, eibartarrek argitalpen bat behar zutela beraien kezkak azaltzeko eta eztabaidatzeko. Don Pedro apaiza zen, gizon konprometitua espiritualki, kultura gaietan eta lan sozialetan. Ez zen egonerako gizona eta Eibarrek aldizkari bat behar zuela garbi ikusi bezain laster lanari ekin zion. Hasieran parrokiako boletin gisa plazaratu zuen bere argitalpena. Hiru urteko esperientzia editorialaren ondotik, heldutasun puntu batera iritsi zen. Orduan aldizkari formatoa eman zion argitalpenari eta berrogeitabi urtez zuzendu eta plazaratu zuen.

Erreleboa Jose Mari Kruzetak hartuko zion. Hau ere, bisio handiko gizona eta lanerako prestua. Jose Marik eutsi egin zion aldizkariaren sorrerako espirituari eta formatoari. Baina aldi berean, lau ildo editorial nagusi finkatu zituen. Hain zuzen ere, gaur egungo erredakzioak jarraitzen dituen lau lan ardatzak:

• Revista Eibar, topaketa eta adierazpen foroa da bai herrian bizi direnendako, bai munduko edozein bazterretan sakabanatuta dauden eibartarrendako.
• Aldizkariak, ahalegin berezia egiten du gure memoria historikoa berreskuratu eta zaintzeko, hala egiteak nondik gatozen erakutsi eta gure arbasoengandik jaso dugun kultura gehiago ezagutzen lagunduko digulako.
• Revista Eibar, aktualitateko gai nagusiez arduratzen da, mundu globalizatu honetan, gai horiek gure eguneroko bizitzetan eragin zuzena dutelako, eta norantz goazen hobeto ikusten lagunduko digutelako.
• Hau guztia, humanismo kristinauaren balore etikoetan oinarrituta eta zor zaien begirunea erakutsiz gure herritar guzti-guztiei, inor berezi gabe bere jatorri, arraza, erlijio, sexu edota gizarte-klaseagatik.

Jaun-andreok, EIBARko herriak oso aldaketa sakona izan du azken berrogeitamar urteotan. Baina eboluzioak eboluzio, zorionez, gauza batzuk lehengoan jarraitzen dute aldaketa barik. Beraz, labur-labur bada ere ez ditut aipatu barik utzi nahi eibartarrek urrea bezala gorde dituzten balore batzuk. Esaterako, Eibarko izaera zabala eta irekia, herri honen lanerako gogoa eta berrikuntzarako gaitasuna, eibartarren izaera aurrerakoia eta aurrerazalea, eibartarren bizi-poza. Gure aldizkari hau ez litzateke makala, balore horiek guztiak era zintzo, entretenitu eta interesgarri batean kontatzeko gai bagina. Hauxe da etorkizunari begira daukagun apustua. Ez da erronka makala.

Margarita Olañeta